DİKKAT EKSİKLİĞİ VE DİKKATİ TOPLAMA YOLLARI
Öğrenci çalışmaya karar verdikten sonra onun için en önemli etken“DİKKATİNİ TOPLAYABİLMEK” tir. Çünkü dikkati toplamadan öğrenme gerçekleşmez.
DİKKATİ ARTTIRMAK İÇİN ÖNERİLER :
* Ders çalışmaya başlamadan önce kısa bir süre dinlenin.
* Ders çalışırken kısa süreli aralar verin. Yaklaşık olarak 1 saat (dikkatinizi sürdürebilme gücünüze
göre) ders çalıştıktan sonra çalışmaya devam etmeniz gerekiyorsa 10 – 15 dakika ara verin ve
ders dışında bir şeyler yapın.
* Dikkat toplama egzersizleri yapın. Ders çalışırken belirli bir ara verme noktasına geldiğiniz zaman,
ayağa kalkıp birkaç adım odanın içinde yürüyün, odanızın camını açıp odanızı havalandırın,
gerinin ve birkaç derin nefes alın. Bu egzersizlerden sonra ders çalışmaya hemen geri dönün.
* Çalışmanızda çeşitliliğe yer verin. Uzun saatler boyu tek bir etkinlik ya da ders üzerinde çalışmak
yerine, bu zamanı bloklar halinde değişik derslere ve konulara ayırın.
* Varsa derse karşı olumsuz tutumun nedenlerini araştırın ve bu tutumu değiştirin.
* Çalıştığınız konu ile ilgili ilginç ve değişik örnekler bularak konuyu ilginizi çekecek bir forma
dönüştürün.
* İyi bir çalışma ortamı oluşturun. Dikkatinizi dağıtan nesneleri odanızdan çıkarın ya da ders
çalışırken göremeyeceğiniz bir bölüme alın.
Her çalışma öncesi bir konuyu bitirmeyi hedefleyin ve o hedefe ulaşmaya çalışın.
DİKKATİ DAĞITAN BAZI NEDENLER :
• Önemsiz sorunların zihni oyalaması.
• Duygusal sorunların olması. Duygusal sorunlar zihnini bir kısır döngüye sokar. Bu durumda gerçekçi olup, duygularımızla değil aklımızla hareket edip bu sorunlardan kendimizi korumalıyız.
• Çalışırken gereksiz ayrıntılara dalınması.
• Çevrede olumsuz uyarıcıların olması.
• Öğrencilerde yetersizlik duygularının bulunması.
• Öğrenilecek bilgilerin sistemsiz, zor ve karmaşık olması.
• Düzensiz ve amaçsız çalışılması.
• Müzik dinleyerek. Televizyon izleyerek veya sakız çiğneyerek ders çalışılması.
• Zorlanılan derslerin bulunması.
• Yatarak ders çalışılması.
• Çalışma anında uygun dinlenme aralıkları verilmemesi.
• Motivasyon eksikliği, isteksizliği.
• Bu konuda bir alışkanlığa sahip olmama,
• Konu üzerinde çalışırken, konu dışındaki bir sorunun zihni rahatsız etmesidir
Fakat unutulmamalıdır ki dikkat, alıştırmalarla kazanılan ve geliştirilen bir özelliktir.
DİKKATİ TOPLAMA YOLLARI
1. Kendinize Güvenin
Öğrencinin yaptığı çalışmaya kendini
vermesi, her şeyden önce o işin
üstesinden geleceği konusunda kendine
güvenmesini gerektirir.
Yetersizlik duyguları içindeki bir
öğrencinin, başarı sağlamak için,
dikkatli bir çalışma ortamı içinde
bulunması güçtür.
Öğrenmenin temeli,
dikkatin konu üstüne toplanmasına
dayandığına göre; konuya kendini vererek
öğrenen kişi, kendisine karşı bir öz
saygı duygusu da geliştirmiş olacaktır.
Genellikle, bir işi başarma yolunda
kendine güvenen bir kimsenin, bu işin
gerektirdiği dikkate de sahip olduğu
kabul edilmektedir.
2. Çalışma Hedeflerinizi
Belirleyin
Çalışmaya geçmeden önce öğrencinin
kendisine erişebilir bir "hedef" seçmesi
ve bu hedefi gerçekleştirmeden çalışmayı
bırakmaması gerekir. Hedef
doğrultusundaki bu tür bir çalışma
kararlılığı, dikkati toplamada itici güç
olacaktır. ("...... adet soru çözeceğim"
vb.)
3. Çalışma Amacınızı
Belirleyin
Yapılan her işin kendine özgü belirli
bir amacı bulunur. Amaçsız çalışma
olamaz. Öğrenci, "Ben bu çalışmayı neden
yapacağım" diyerek kendisine sorduğunda,
bu soruya vereceği yanıt, o çalışmanın
öğrenci için ne amaçla yapıldığını
gösterir.
Yaptığı işin amacını bilmek, öğrencinin
bu işi benimseyip, ona sahip çıkmasına
ve iş için kendi-sini güdülemesine
yardımcı olur.
4. Çalışma Planınızla
İlgili Kararlar Alın
Neyi, ne zaman, nerede ve nasıl
çalışacağını bilmeyen bir kişinin,
yapacağı çalışma için, gerekli olan
dikkati gösterebileceğini söylemek
olanaksızdır.
Çalışılacak konu üzerinde dikkatin
toplanabilmesi için, gerekli kararların
verilmiş olması gerekir. Hangi ders daha
önce çalışılacaktır? Çalışılacak ders
için hangi yöntemler kullanılacaktır?
Çalışmada kullanılacak araç - gereçler
nelerdir? vb. türdeki bütün soruların
yanıtlarını vermeden çalışmaya
başlamamak gerekir. Çünkü bu
yapılmadığından belirtilen türdeki
sorulara verilecek yanıtların çalışma
sırasında aranması durumu ortaya çıkarır
ki; bu tür bir kararsızlık çalışmanın
gerektirdiği dikkatin gösterilmesini
engeller.
5. Konuya Merak Duyun
Öğrencinin kendisini konuya vermesinde,
ona karşı merak duymasının ayrı bir
önemi vardır. Gerçekle merak, dikkati
toplamayı sağlayan itici güçtür. Bir şey
ancak merak edildiği oranda öğrenilir.
6. Çalışma Mekanınızı
Düzenleyin
Çalışma ortamında dikkati toplamayı
zorlaştıran fiziksel koşullar çalışma
için uygun duruma getirildiğinde,
dikkat, konuya daha kolaylıkla
toplanabilmektedir.
Öğrenme için en uygun fiziksel koşulları
yaratmaya çalışmak, dikkatin
toplanabilmesi için bir gerekliliktir.
Öncelikle çalışmaya uygun bir ışık
altında yapılmalı ve ışık arkadan
gelecek biçimde oturulmalıdır. Çalışma
yeri çok sıcak olmamalı, oda ısısı 20 C
dolayında ( ya da size göre çok sıcak
sayılmayacak bir düzeyde) bulunmalıdır.
Masanızın üzerinde çalışacağınız konuyla
ilgili olmayan eşyalar yer almamalıdır.
7. Sistemli Şekilde
Çalışın
Dikkati konu üstünde toplama, kendi
başına kazanılacak bir alışkanlık
değildir. Bu aynı zamanda, bir çok
alışkanlığın kazanılmış olmasını
gerektirir. Bu alışkanlıklardan birisi
de planlı çalışmaktır.
Planlı çalışma, dikkatin konuya
toplanmasına yardımcı olan bir
alışkanlıktır. Planlı çalışma yoluyla
öğrenci konuya kendisini daha kolayca
verdiği gibi, dikkatinin hemen dağılması
da önlenerek çalışmada etkililik süresi
arttırılır. ("Planlı, programlı çalışma
" ile ilgili materyal verilmiştir.)
8. Çalışmanızda Farklı
Teknikler Kullanın
Uzun süreli olarak, tek düze biçimde sürdürülen bir çalışma, öğrencinin kendisini konuya vermesini güçleştirir ve onda çalışmaya ve konuya karşı genel isteksizlik yaratır. Oysa, dersin değişik teknikler uygulanarak çalışılması, dikkatin dağılmasını önler, anlama ve kavramayı kolaylaştırır. Bu nedenle, çalışırken olabildiğince çeşitli çalışma teknikleri (okuma, yazma, anlatma vb.) kullanılabilmelidir.
9. Çalışma öncesi yeterince dinlenmiş olun.
Aşırı duyarlılık, karamsarlık, isteksizlik, bedensel yorgunluk, uyumsuzluk gibi nedenlerle beliren bitkinliğe düşmemek için, her zaman ayni biçimde olan çalışma yöntemlerinden kaçınılmalıdır.
Bütün uğraşlara ve denemelere karşın
dikkatinizi yine de istenilen konu
üzerine yoğunlaştıramıyorsanız ve amaca
ulaşamıyorsanız, aşağıdaki önerileri
uygulamaya çalışmak yararlı olabilir:
1. Çalışma sırasında
kendinizi çok dikkat isteyen bir ortam
içinde (örneğin, sınıfta ders dinlerken)
düşünebilirsiniz.
2. Başkaları ile çalışmayı
deneyebilirsiniz.
3. Öğreneceğiniz konuyu anlamlı küçük
parçalara ayırarak çalışmayı
deneyebilirsiniz. Böylece bir küçük
çalışma parçasını öğrendikçe, bu onda
başarı duygusu uyandıracak ve dikkatinin
daha kolayca toplamasını sağlayacaktır.